Książki

„Święci i Biesy” Paweł Zych, Witold Vargas, wyd. BOSZ

  Lubię i śledzę nowości wydawnicze – pojawiają się one nie tylko na półkach księgarń ale również bibliotek, dlatego warto z nich korzystać. Dla mnie jedną z takich nowości była książka „Święci i Biesy” duetu Paweł Zych, Witold Vargas, będąca kolejnym tomem z serii Legendarz. Seria ta cieszy się sporym zainteresowaniem, dlatego pomyślałam, że tutaj również może kogoś zainteresować.
W opisywanej książce autorzy postanowili przybliżyć czytelnikom świat pogańskich i słowiańskich wierzeń z których część przeszła w zapomnienie ale też wiele została zaadaptowana i zmieniona na potrzeby religii chrześcijańskiej (np. malowanie pisanek, wieszaniem gałązki jodłowej, uroczystości Dnia Zmarłych) jak również legend i podań związanymi z przeróżnymi świętymi.OLYMPUS DIGITAL CAMERA  Pod względem tekstu książka jest znacznie obszerniejsza od „Duchów polskich miast i zamków” i stanowi historię przeróżnych świętych w większości nie pochodzących z Polski. Opisy zostały uporządkowane chronologicznie według miesięcy i świąt przypadających na wspomnienie danego świętego (każdemu z miesięcy przypisani zostali najpopularniejsi święci).
Znajdziemy tutaj informacje miedzy innymi o świętym Walentym, świętej Annie, świętym Szczepanie, czy też Józefie a także męczennikach i błogosławionych. Każda historia przestawia krótki opis życia świętego, cudów jakie za jego życia i sprawą dokonały się a także w jaki sposób kult świętego przywędrował do Polski.
Druga część to legendy związane z danym świętym – bardziej i mniej znane a także  te zupełnie obce, które opisują świętego. Najczęściej są to przykłady walki  ze złymi duchami (biesami) jednak nie zawsze – w książce umieszczono również opowieści związane ze zwykłymi ludźmi w których nie ma miejsca na diabły, wzmianki o symbolach świętych i im podobne. Dla przykładu przy świętym Grzegorzu przeczytamy o zakazanych księgach, Jerzym o smokach a Sylwestrze wierzeniach związanych z końcem świata.
Według mnie fajnym i ciekawym dodatkiem są również informacje a także ciekawostki o symbolach świętych (podobno jednym z symboli Matki Bożej jest storczyk plamisty – czerwone plamki na płatkach storczyka symbolizują łzy, które wylała na Golgocie) a także uroczystościach związanych z danym świętym jak np. ta, że w święto Szczepana rzuca się owsem w kapłana. Dzięki temu czytelnik nie otrzymuje tylko „suchych” faktów ale również ma możliwość poznać inne opowieści.https://s4.dziennik.pl/pliki/8551000/8551901-sw.jpg  Książka to mieszanka historii, wierzeń chrześcijańskich z ludowymi podaniami i legendami. Tutaj wątki historyczne przeplatają się z tymi baśniowymi i pradawną tradycją a także wierzeniami w tym również (co nieuniknione) pogaństwem (słowiańskością). Jednak nie jest związana z okultyzmem – nie znajdziecie w niej opisów słowiańskich rytuałów, czy kultu wyznawania mocy nieczystych – to próba opowiedzenia tego co było, w co wierzono kiedyś i co wiązało się z danym świętym. Autorzy nacisk postawili właśnie na świętych i przekazanie informacji o ich żywotach a także dokonanych cudach – tak zwanym biesom, czyli diabłom poświęcili mniej miejsca i uwagi (Boruta, Liton, Kuwas…). Jak już wspomniałam to połączenie historii z kulturą, tradycją i baśnią, dzięki czemu publikacja może zainteresować nie tylko miłośników podań i legend ale również fanów historii (i odwrotnie). Z drugiej strony nie dam sobie ręki uciąć.

  Nie brakuje również bibliografii jak również licznych ilustracji – całostronicowego wizerunku świętego jak również rycin przedstawiających biedy a także anioły opisywane w książce. Grafiki są charakterystyczne dla duetu i książek, które wyszły spod ich „pióra” – kwestią indywidualna jest to, czy spodobają się czy nie.https://s5.dziennik.pl/pliki/8551000/8551936-sw.jpg  Święci i biesy to pozycja która w oparciu o ludowe wierzenia, przekazy historyczne i literaturę hagiograficzną wiedzie czytelnika śladami legend o polskich świętych i biesach. Z jednej strony prezentuje fakty historyczne a z drugiej sporo legend, podań, wierzeń naszych przodków związanych ze świętymi i nie tylko – Słowian a także późniejszych chrześcijańskich praktyk. Każdej postaci świętego przypisana jest co najmniej jedna legenda, która niekiedy wiąże się z inną opowieścią a także zjawiskiem, co daje pewne wejrzenie w ludowe opowieści.

Czy dokładne?

  Tego nie wiem ale zainteresowani tematem z pewnością posiądą jakąś wiedzę. Mimo iż książka zbiera pozytywne opinie a ponadto według mnie prezentuje się lepiej od wcześniej opisywanych „Duchów polskich miast i zamków” (ta publikacja sprawia wrażenie pisanej w pośpiechu – jest zbyt lakoniczna), nie zrobiła na mnie wrażenia. Jednocześnie nie mogę powiedzieć „Nie sięgajcie, nie czytajcie lub nie zaglądajcie”, bo książka nie jest zła i w jakimś stopniu spełnia swoje zadanie, jednakże osobiście nie poczułam zachwytu. Jak we wstępie piszą autorzy „Naszym celem nie było przedstawienie oficjalnej nauki Kościoła, stworzenie biografii świętych, ani też wnikliwa analiza religijności ludowej. Pragniemy natomiast zaprezentować zapisane w podaniach i legendach wierzenia, z których spora część odeszła już w zapomnienie”. I to autorom udało się dość dobrze. https://s4.dziennik.pl/pliki/8551000/8551964-sw.jpg  Po lekturze „Świętych i biesów” nabrałam za to ogromnej chęci przeczytania żywotu świętych a także legend i podań z nimi związanymi w innej formie z pięknymi ikonami i rycinami – prezentowane ilustracje nie przypadły mi do gustu.

Tytuł: Święci i biesy | Autor: Witold Vargas, Paweł Zych | Wydawnictwo: Bosz | Okładka: twarda | Stron: 208

FRAGMENT KSIĄŻKI

ilustracje – materiały prasowe

110 myśli na temat “„Święci i Biesy” Paweł Zych, Witold Vargas, wyd. BOSZ

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s